CREA: Hürmüz kaynaklı petrol şoku ABD'nin yakıt faturasını 160 milyar dolar artırdı

NEW Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezinin (CREA) çalışması, Hürmüz Boğazı'ndan kaynaklanan küresel petrol şokuyla artan yakıt maliyetlerinin en ağır etkilediği ülkenin ABD olduğunu gösterdi. CREA, İran'daki savaşın küresel ölçekte akaryakıt maliyetlerine yansımalarını ele alan analizini kamuoyuyla paylaştı. Çalışmada, ABD ile İsrail'in şubat ayının sonunda İran'a yönelik saldırılarını başlatmasından itibaren benzin ve dizelde yaşanan fiyat artışlarının, dünya çapında tüketicilere 468 milyar dolarlık ilave maliyet yüklediği bildirildi.

Hürmüz Boğazı kaynaklı küresel petrol şokunun ABD'yi diğer bütün ülkelerden daha fazla etkilediğinin altı çizilen analizde, kriz nedeniyle ülkenin yakıt faturasının 160 milyar dolar yükseldiği ve bu tutarın küresel toplam ek maliyetin üçte birini oluşturduğu aktarıldı. Analize göre ABD'yi 54 milyar dolarla ikinci sıradaki Çin izlerken, Kanada 17 milyar dolarla üçüncü sıraya yerleşti.

ABD'de kişi başına düşen ilave maliyet 471 dolara ulaştı. Çalışmada, yükselen akaryakıt fiyatlarının dünyanın en büyük petrol üreticisi ABD'de kişi başına 471 dolar ilave maliyet yarattığı vurgulanarak, bu rakamın 60 dolarlık dünya ortalamasının yaklaşık 8 katına karşılık geldiği belirtildi. Kişi başına ek maliyetin ABD'nin ardından en yüksek olduğu ülkelerin, 422 dolarla Kanada ve 386 dolarla Avustralya olduğu bilgisi analizde paylaşıldı.

ABD'deki akaryakıt fiyat artışlarının diğer piyasa ekonomilerindekine yakın düzeylerde seyrettiğine dikkat çekilen çalışmada, "Ancak ABD, kişi başına daha fazla yakıt tüketmesi ve petrole bağımlılığını azaltma konusunda nispeten çok az ilerleme kaydetmiş olması nedeniyle farklılaşıyor." değerlendirmesine yer verildi. Benzinli araç kullanan sürücüler artıştan daha çok etkilendi.

Analizde, ABD'de benzinli araç kullanan tipik bir sürücünün mart ayından itibaren yakıt için ortalama 440 dolar ilave ödeme yaptığı, buna karşılık elektrikli araç sahiplerinin şarj giderlerindeki yükselişin 17 dolarda kaldığı bildirildi. Çalışmada, ABD'de yeni otomobil satışları içinde elektrikli araçların payının 2026'nın ilk 8 ayında, önceki yılın aynı dönemine kıyasla 3 puan düşerek yüzde 7,3 olduğu belirtilirken, aynı payın Çin'de yüzde 57, Avrupa Birliği'nde yüzde 32, Norveç'te ise yüzde 98 düzeyinde bulunduğu aktarıldı.

Analizde, 2023 yılından itibaren yakıt tüketimini düşüren ülkelerin maliyetlerdeki yükselişi sınırlayabildiği belirtilerek, tüketimdeki gerilemenin Çin'e yaklaşık 10,8 milyar dolar, Almanya'ya ise 3,7 milyar dolar tasarruf sağladığı kaydedildi. ABD'nin elde ettiği tasarrufun ise 5,7 milyar dolar düzeyinde olduğu çalışmada bildirildi.